Teoria decyzji to obszerna dyscyplina naukowa mająca na celu opracowanie metod i narzędzi wspomagających jedną lub więcej osób w dokonaniu uzasadnionego wyboru najlepszej z dostępnych alternatyw.
Podejmowanie decyzji w sensie profesjonalnym to szczególny rodzaj działalności ludzkiej, polegający na uzasadnionym wyborze najlepszej (w pewnym sensie) alternatywy lub kilku preferowanych alternatyw spośród dostępnych opcji. Konieczność uzasadnienia wyboru występuje we wszystkich sferach działalności człowieka. Uzasadniony wybór ma szczególne znaczenie w zarządzaniu systemami organizacyjnymi i technicznymi.
Badanie sposobu, w jaki ludzie podejmują decyzje, oraz opracowywanie metod wyboru stanowi przedmiot zainteresowania wielu dyscyplin naukowych, które powstały i rozwijały się historycznie niezależnie od siebie. Należą do nich teoria decyzji, analiza systemowa, badania operacyjne, statystyczna teoria decyzji, teoria gier, teoria sterowania optymalnego, cybernetyka ekonomiczna, teoria organizacji, informatyka, sztuczna inteligencja, psychologia poznawcza, teoria zachowań i inne. Dyscypliny te analizują mechanizmy, procesy i reguły dokonywania wyboru z różnych perspektyw, w odniesieniu do obiektów różnego rodzaju i w różnych warunkach ich istnienia. Razem tworzą one interdyscyplinarną naukę, która pomaga ludziom w dokonywaniu uzasadnionych wyborów.
Teoria decyzji jako samodzielna dziedzina badań zaczęła się kształtować w połowie XX wieku, opierając się na metodologii analizy systemowej. Podstawowym celem teorii decyzji jest opracowanie metod i narzędzi umożliwiających osobie lub grupie osób sformułowanie zbioru możliwych rozwiązań problemu, porównanie ich ze sobą, znalezienie wśród nich najlepszych lub akceptowalnych alternatyw spełniających określone wymagania (ograniczenia), a w razie potrzeby — wyjaśnienie dokonanego wyboru.
Teoria decyzji może być istotną pomocą w analizowaniu i rozwiązywaniu złożonych problemów, ale tylko wtedy, gdy jej metody i narzędzia stosuje się właściwie, w granicach ich możliwości, nie przeceniając ani nie umniejszając ich roli w procesie poszukiwania rozwiązania. Dlatego teorię decyzji najlepiej rozumieć jako poszukiwanie i uzasadnianie alternatyw najbardziej preferowanych przez decydenta.