Działanie to celowa aktywność człowieka. Dążąc do realizacji swoich celów, ludzie wykorzystują przyrodę, wpływają na nią oraz przekształcają zarówno przyrodę, jak i samych siebie.
Działanie jest:
- celowe — ukierunkowane na cel;
- instrumentalne — wspierane przez narzędzia służące osiągnięciu celu;
- sytuacyjne — realizowane w ramach sytuacji i od niej zależne;
- zorientowane na określony przedmiot.
Działanie jest ukierunkowane na cel — oznacza to, że jest skierowane na wyznaczony cel. Jest celowe (racjonalne) — oznacza to, że w jakiś sposób odpowiada temu celowi. Środki są sposobami osiągania celu, których skuteczność w jego osiąganiu została uznana przez człowieka. Normy stosowania tych środków to wiedza ustalona kulturowo, przekazywana innym. Obejmują one zarówno najprostsze narzędzia pracy fizycznej, jak i środki wyższego rzędu, takie jak umiejętności człowieka. Środki działania są konieczne jako warunki wystarczające do jego przeprowadzenia.
Działanie jest strukturą skoordynowaną: cel musi odpowiadać określonej sytuacji lub konkretnemu przedmiotowi, a środki muszą być celowe — to znaczy muszą zapewniać osiągnięcie celu.
Aby określić pojedynczy akt działania, konieczne jest przynajmniej wskazanie jego celów, przedmiotu i środków.
Zgodnie z celem środki oddziałują na przedmiot. Ta najprostsza struktura może zostać rozszerzona. Zamiast przedmiotu można wprowadzić proces przekształcania surowca w określony produkt końcowy. Stosując środki (narzędzia, przyrządy), człowiek przekształca surowiec w produkt końcowy odpowiadający celowi. Cel wskazuje na możliwy produkt aktu działania; jeszcze zanim działanie się rozpocznie, cel zawiera obraz produktu końcowego. To, czego człowiek ostatecznie chce, istnieje „z góry”, w formie idealnej, jako cele. Produkt powstaje w procesie przekształcania materiału.
Materiał procesu przekształcania może mieć charakter fizyczny — wówczas mówimy o akcie produkcyjnym (wytwórczym). Materiał może mieć charakter symboliczny — wówczas mówimy o akcie intelektualnym. Przykładem jest przekształcenie wzoru matematycznego lub modelu informacyjnego przedmiotu.
Cel wskazuje na produkt końcowy — a tym samym pośrednio na surowiec, z którego produkt powstaje w wyniku przekształcenia. Środki muszą zapewniać osiągnięcie celu. Środki są powiązane z produktem końcowym, ponieważ muszą zapewnić jego wytworzenie z surowca. Środki są związane z całym procesem przekształcania — każdy konkretny środek jest wykorzystywany w poszczególnych procedurach procesu przekształcania surowca.
Działanie jest skoordynowane:
- cel musi odpowiadać określonej sytuacji lub konkretnemu przedmiotowi;
- środki muszą być celowe — to znaczy muszą zapewniać osiągnięcie celu.