Centralnym pojęciem teorii systemów i podejścia systemowego w ogóle jest pojęcie systemu. Wielu autorów analizowało to pojęcie i opracowało definicje systemu, różniące się stopniem sformalizowania. Definicja jest modelem językowym systemu, a zatem różnice w celach i wymaganiach modelu prowadzą do odmiennych definicji.
W literaturze naukowej przedstawiono wiele definicji systemu, zarówno ogólnych, jak i szczegółowych. Definicje te odzwierciedlają różne obszary działalności — naukową, inżynierską, społeczną lub gospodarczą. Odpowiednio można wyróżnić trzy odrębne perspektywy dotyczące definicji systemu:
- system jest traktowany jako powiązany kompleks obiektów materialnych — takie podejście jest wygodne przy badaniu obiektów naturalnych lub materialnych procesów produkcyjnych;
- system składa się z dwóch odrębnych elementów: (1) zbioru obiektów materialnych oraz (2) informacji o stanach tych obiektów. Rozróżnienie to stanowi podstawę opisu procesów związanych z zarządzaniem produkcją materialną;
- system jest traktowany wyłącznie jako obiekt informacyjny, to jest jako pewien kompleks relacji (związków, informacji). Podejście to stosuje się w problemach związanych z relacjami społeczno-gospodarczymi i procesami zarządzania.
System to termin używany, gdy chce się scharakteryzować badany lub projektowany obiekt jako coś całościowego, powiązanego i złożonego — coś, czego nie można przedstawić natychmiast w pełnej i wyczerpującej postaci, pokazać wizualnie, przedstawić graficznie ani opisać za pomocą wyrażenia matematycznego, formuły, równania itp.
Na różnych etapach przedstawiania obiektu jako systemu, w różnych konkretnych sytuacjach, mogą być stosowane różne definicje systemu. W miarę pogłębiania się rozumienia i przechodzenia na wyższy poziom opisu lub do innego etapu badania, definicja systemu nie tylko może, ale powinna być uściślana.
Na najwyższym poziomie abstrakcji, na którym uogólnia się właściwości wszystkich systemów, można podać dwie wzajemnie uzupełniające się definicje systemu, odpowiadające dwóm najważniejszym aspektom działalności człowieka — poznaniu rzeczywistości i jej wzajemnemu przekształcaniu:
- system to odbicie w świadomości podmiotu właściwości obiektów i ich wzajemnych relacji w zadaniu badania i poznania;
- system to metoda, za pomocą której podmiot wchodzi w interakcję z obiektami, wykorzystując ich właściwości i relacje między nimi, do celów takich jak projektowanie, eksploatacja czy zarządzanie.