Sistemlerin Düzenlilikleri

Düzenlilik, ele alınan nesneler, olgular veya süreçler arasındaki kararlı bağımlılık olarak anlaşılır. Bir düzenlilik, farklı doğaya ve farklı amaçlara sahip sistemlere özgü ise genel sistemik olarak adlandırılır.

Sistemlerin işleyiş ve gelişim düzenlilikleri (sistemlerin düzenlilikleri), karmaşık sistemlerin yapılanmasının, işleyişinin ve gelişiminin temel özelliklerini karakterize eden genel sistemik düzenliliklerdir.

1. Bütünlük ve toplamsallık düzenlilikleri

  • Bütünlük veya beliriş
  • İlerleyici sistemleşme
  • İlerleyici ayrışma (faktörleşme)
  • Toplamsallık

2. Amaç oluşumu düzenlilikleri

  • Bir amacın anlaşılması ve formüle edilmesinin, nesnenin (sürecin) bilinme aşamasına ve zamana bağımlılığı.
  • Amacın dış ve iç etkenlere bağımlılığı.
  • Genelleştirilmiş (bütünsel, küresel) bir amacı formüle etme görevini, onu yapılandırma görevine indirgeme olasılığı ve gerekliliği.
  • Amaç yapılarının oluşum düzenlilikleri.

3. Hiyerarşik sıralama düzenlilikleri

  • Hiyerarşi
  • İletişimsellik

4. Sistem uygulanabilirliği düzenlilikleri

  • Eşsonluluk
  • Ashby’nin gerekli çeşitlilik yasası
  • Fleishman’ın potansiyel uygulanabilirlik ilkesi

5. Sistem gelişimi düzenlilikleri

  • Kendi kendini örgütleme
  • Tarihsellik