Sistem teorisinin ve genel olarak sistem yaklaşımının merkezi kavramı sistem kavramıdır. Birçok yazar bu kavramı incelemiş ve biçimsellik derecesi bakımından farklılık gösteren sistem tanımları geliştirmiştir. Bir tanım, sistemin dilsel bir modelidir; dolayısıyla modelin amaçlarındaki ve gereksinimlerindeki farklılıklar farklı tanımlara yol açar.
Bilimsel literatürde, hem genel hem de özel nitelikte pek çok sistem tanımı bulunmaktadır. Bu tanımlar farklı faaliyet alanlarını — bilimsel, mühendislik, toplumsal veya ekonomik alanları — yansıtır. Buna göre, sistemin tanımına ilişkin üç farklı bakış açısı ayırt edilebilir:
- sistem, birbirine bağlı maddi nesnelerden oluşan bir bütün olarak ele alınır — bu yaklaşım, doğal nesnelerin veya maddi üretim süreçlerinin incelenmesi için uygundur;
- sistem iki ayrı unsurdan oluşur: (1) maddi nesneler kümesi ve (2) bu nesnelerin durumlarına ilişkin bilgi. Bu ayrım, maddi üretim yönetimine ilişkin süreçlerin tanımlanmasının temelini oluşturur;
- sistem yalnızca bilgisel bir varlık olarak, yani belirli bir ilişkiler (bağlantılar, bilgi) bütünü olarak ele alınır. Bu yaklaşım, toplumsal-ekonomik ilişkiler ve yönetim süreçleriyle ilgili problemlerde kullanılır.
Sistem, incelenen ya da tasarlanan nesneyi bütünsel, birbirine bağlı ve karmaşık bir şey olarak — hemen tam ve eksiksiz biçimde ortaya konamayan, görsel olarak gösterilemeyen, grafiksel olarak tasvir edilemeyen ya da bir matematiksel ifade, formül, denklem vb. ile betimlenemeyen bir şey olarak — nitelemek istendiğinde kullanılan bir terimdir.
Bir nesnenin sistem olarak temsil edilmesinin farklı aşamalarında, çeşitli özel durumlarda, sistemin farklı tanımları kullanılabilir. Anlayış derinleştikçe ve daha üst bir tanımlama düzeyine ya da incelemenin farklı bir aşamasına geçildikçe, sistemin tanımı yalnızca netleştirilebilir değil, netleştirilmelidir de.
Tüm sistemlerin özelliklerinin genelleştirildiği en üst soyutlama düzeyinde, insan faaliyetinin en önemli iki yönüne — gerçekliğin bilinmesi ve ona karşılıklı etkide bulunulması — karşılık gelen, birbirini tamamlayan iki sistem tanımı verilebilir:
- sistem, araştırma ve bilme görevinde bir öznenin bilincinde nesnelerin özelliklerinin ve aralarındaki ilişkilerin yansımasıdır;
- sistem, bir öznenin, tasarım, işletme veya yönetim gibi amaçlarla, nesnelerin özelliklerini ve aralarındaki ilişkileri kullanarak onlarla etkileşim kurma yöntemidir.