Các quy luật của hệ thống

Một quy luật được hiểu là mối phụ thuộc ổn định giữa các đối tượng, hiện tượng hoặc quá trình đang xét. Một quy luật được gọi là mang tính hệ thống chung nếu nó vốn có ở các hệ thống thuộc bản chất và mục đích khác nhau.

Các quy luật vận hành và phát triển của hệ thống (quy luật của hệ thống) là các quy luật chung mang tính hệ thống, đặc trưng cho những nét cơ bản trong cấu trúc, vận hành và phát triển của các hệ thống phức tạp.

1. Các quy luật về tính toàn vẹn và tính cộng tính

  • Tính toàn vẹn, hay tính trồi
  • Tính hệ thống hóa tiệm tiến
  • Tính phân rã tiệm tiến
  • Tính cộng tính

2. Các quy luật hình thành mục tiêu

  • Sự phụ thuộc của việc hiểu và phát biểu mục tiêu vào giai đoạn nhận thức đối tượng (quá trình) và vào thời gian.
  • Sự phụ thuộc của mục tiêu vào các nhân tố bên ngoài và bên trong.
  • Khả năng và sự cần thiết của việc quy bài toán phát biểu mục tiêu tổng quát (chung, toàn cục) về bài toán cấu trúc hóa nó.
  • Các quy luật hình thành cấu trúc mục tiêu.

3. Các quy luật sắp xếp thứ bậc

  • Tính thứ bậc
  • Tính liên thông

4. Các quy luật về khả thi của hệ thống

  • Tính đa kết cục (equifinality)
  • Quy luật đa dạng cần thiết của Ashby
  • Nguyên lý khả thi tiềm năng của Fleishman

5. Các quy luật phát triển hệ thống

  • Tự tổ chức
  • Tính lịch sử