Rozwiązywanie problemów badań operacyjnych jest wspólnym przedsięwzięciem, w którym klienci zlecający badania i analitycy pracują ramię w ramię. Analitycy zajmujący się badaniami operacyjnymi, dysponujący wiedzą o możliwościach modelowania, potrzebują praktycznego doświadczenia i świadomości sytuacyjnej, które wnosi klient. Powodzenie na etapach poprzedzających wyprowadzenie rozwiązania optymalnego dla modelu matematycznego zależy w dużej mierze od kreatywności i doświadczenia zespołu.
Ze względu na „nieuchwytny” czynnik ludzki trudno jest podać precyzyjne wytyczne dotyczące wdrażania teorii badań operacyjnych w praktyce; w każdym przypadku metodologia będzie inna.
Ogólnie rzecz biorąc, kierunek wdrożenia można przedstawić jako następujące etapy ogólnego poziomu:
- Formalizacja problemu wyjściowego.
- Budowa modelu matematycznego.
- Rozwiązanie modelu.
- Walidacja modelu.
- Wdrożenie rozwiązania.
Sformalizowanie problemu wymaga zbadania dziedziny, w której problem powstał lub w której trzeba rozwiązać zadanie optymalizacyjne. Jest to początkowy etap pracy każdego zespołu badawczego. Jako minimum należy zidentyfikować trzy podstawowe elementy rozwiązywanego problemu:
- opis możliwych alternatywnych rozwiązań;
- identyfikację funkcji celu (lub funkcji celu, jeśli jest ich więcej);
- identyfikację systemu ograniczeń nałożonych na dopuszczalne rozwiązania.
W klasycznym dziele Introduction to Operations Research autorstwa Churchmana, Ackoffa i Arnoffa opisano sześć etapów. Etap sformułowania problemu wyodrębniono osobno. Jakość sformułowania problemu determinuje wynik końcowy. Błędy popełnione na tym etapie sprawiają, że wszystkie kolejne wysiłki związane z budową i rozwiązaniem modelu są bezwartościowe. Podczas formułowania problemu przeprowadza się wszechstronną analizę systemu, jego celów oraz możliwych kierunków działania.
Ogólnie mówiąc, celem badania operacyjnego jest ustalenie, który kierunek działania jest najskuteczniejszy. W związku z tym należy ustalić kryterium skuteczności (lub system kryteriów). Uczestnicy badania, w tym decydenci, powinni rozumieć następujące kwestie:
- które sytuacje nadają się do modelowania;
- jak uzyskać dane potrzebne do budowy modelu;
- kiedy warto stosować modele i jak robić to w rozsądnych granicach czasu i kosztów;
- co należy zrobić, aby czerpać korzyści z interpretacji modelu i praktycznego wdrożenia rozwiązania;
- jakie są ograniczenia modelu i w jakim stopniu model odpowiada rzeczywistej sytuacji.