Systeemanalyse

From Systems analysis Wiki
Jump to navigation Jump to search

Systeemanalyse (Systems analysis) — een wetenschappelijke methode die zich onderscheidt door een interdisciplinaire aanpak bij het oplossen van complexe problemen. Het object van systeemanalyse zijn praktische problemen die verband houden met het creëren van nieuwe en het moderniseren van bestaande systemen. Dit zijn organisatorische, economische, technische, informatica-, militaire en andere systemen.[1]

Systeemanalyse wordt gebruikt om de oorzaken van bestaande moeilijkheden te achterhalen, doelen te formuleren en methoden en opties voor het oplossen van problemen te ontwikkelen[2][3][4]. Het fungeert als organisator en coördinator[5]. Het steunt op een interdisciplinaire aanpak, waarmee het de inspanningen van een groep specialisten effectief bundelt en concentreert op het oplossen van een concreet probleem. De systematische samenvoeging van verworvenheden uit verschillende kennisgebieden maakt het mogelijk problemen op te lossen die niet binnen afzonderlijke disciplines en deelbenaderingen kunnen worden opgelost. Tegelijkertijd wordt er in het algemeen een diffuus begrip van de term opgemerkt, variërend van smal (analyse van doelstellingen) tot breed (algemene richting van systeemonderzoek).

Systeemanalyse

Systeemanalyse wordt gebruikt om de oorzaken van bestaande moeilijkheden te achterhalen, doelen te formuleren en methoden en opties voor het oplossen van problemen te ontwikkelen. Het fungeert als organisator en coördinator. Het steunt op een interdisciplinaire aanpak, waarmee het de inspanningen van een groep specialisten effectief bundelt en concentreert op het oplossen van een concreet probleem. De systematische samenvoeging van verworvenheden uit verschillende kennisgebieden maakt het mogelijk problemen op te lossen die niet binnen afzonderlijke disciplines en deelbenaderingen kunnen worden opgelost.

Systeemanalyse werd ontwikkeld als methode ter ondersteuning van strategische besluitvorming. Het stelde in staat weloverwogen de beste strategieën te kiezen in complexe situaties. Tegenwoordig heeft systeemanalyse zich ontwikkeld van een methode die de leidinggevende adviseert bij het kiezen van een optimale gedragslijn, tot een toegepaste wetenschappelijke aanpak die de systeembenadering bij onderzoek realiseert.

Moderne systeemanalyse:

  • stelt oorzaak-gevolgrelaties vast die de oorzaak van het probleem hebben beïnvloed;
  • analyseert opties voor het oplossen van systeemproblemen rekening houdend met beperkingen, risico's en onzekere omgevingscondities;
  • organiseert interdisciplinair wetenschappelijk en toegepast onderzoek;
  • geeft onderbouwde aanbevelingen voor een optimale keuze of een rationele gedragslijn in complexe managementsituaties;
  • maakt gebruik van modelleringsmethoden om problemen te bestuderen;

Oorsprong van de term «systeemanalyse»

De term werd voor het eerst gebruikt in de werken van de RAND Corporation (VS) in de jaren 40-50.[6] Het oorspronkelijke gebruik van de term houdt verband met de analyse van complexe militaire, wetenschappelijke en industriële projecten, het identificeren en rangschikken van doelstellingen, strategische activiteitsrichtingen, taken en programma's. In 1965 publiceert S. Optner het boek "Systeemanalyse van bedrijfs- en industrieproblemen", waarin systeemanalyse wordt gepresenteerd als middel voor het oplossen van complexe problemen.

Verschillende auteurs van belangrijke werken over systeemanalyse merken op:

  • D. Cleland en W. King — systeemanalyse als een systeemaanpak bij planning.[7]
  • R. Ackoff — verbindt het met doelvorming en interactieve planning.
  • E. Quade — vereenzelvigt systeemanalyse met de analyse van systemen.
  • S. Young — interpreteert het als systematisch management van organisaties.
  • Ju. I. Tsjernják — systeemanalyse als middel om complexiteit te overwinnen.

Onderwerp van systeemanalyse

Onderwerp van systeemanalyse:

  • methoden voor diagnose en oplossing van complexe problemen met behulp van de systeemaanpak;
  • manieren om interdisciplinair onderzoek te organiseren dat gericht is op het oplossen van problemen;
  • methoden en modellen voor integraal onderzoek en ontwerp van complexe systemen.

Onderscheidende kenmerken van systeemanalyse

Onderscheidende kenmerken van systeemanalyse:

  • maakt gebruik van begrippen uit de systeemtheorie om onderzoeksobjecten te beschrijven;[8]
  • onderzoekt processen van doelformulering;
  • ontwikkelt instrumenten voor het werken met prestatiedoelstellingen;
  • wordt toegepast voor het oplossen van concrete problemen;[9]
  • houdt rekening met de specifieke kenmerken van probleemsituaties;
  • wordt ingezet wanneer een probleem niet direct met formele methoden kan worden opgelost;
  • besteedt aandacht aan de beschrijving van problemen en de formulering van vraagstukken;[10]
  • combineert methoden van kwantitatieve en kwalitatieve analyse;
  • maakt gebruik van de kennis van experts uit verschillende vakgebieden;
  • organiseert collectieve besluitvorming;
  • maakt gebruik van methodieken die de volgorde en de inhoud van de analysefasen bepalen;
  • maakt gebruik van systematische methoden voor de decompositie van grote problemen in afzonderlijke taken;[11]

Verbanden van systeemanalyse

Systeemanalyse is nauw verbonden met de volgende disciplines en wetenschappelijke richtingen:

  • algemene systeemtheorie en de systeemaanpak;
  • operationeel onderzoek en optimalisatie;
  • beslissingstheorie;
  • besturingstheorie en management;
  • systeemleer en systems engineering;
  • wiskundig modelleren;
  • data-analyse en statistiek;
  • informatica en kunstmatige intelligentie;
  • filosofie en wetenschapsmethodologie.

Literatuur

  • Optner S. — Systeemanalyse van bedrijfs- en industrieproblemen. M.: Sovetskoye radio, 1969.
  • Cleland D., King W. — Systeemanalyse en doelgericht management. M.: Sovetskoye radio, 1974.
  • E. Quade — Analyse van complexe systemen. M.: Sovetskoye radio, 1969.
  • Tsjernják Ju.I. — Systeemanalyse in het economisch beheer: M.: Ekonomika, 1975
  • Peregudov F.I., Tarasenko F.P. — Inleiding tot systeemanalyse: M. Vysshaya shkola, 1989
  • Volkova V.N., Kozlov V.N. — Systeemanalyse en besluitvorming. Woordenboek-naslagwerk. M.: Vysshaya shkola, 2004
  • Volkova V.N., Denisov A.A. — Systeemtheorie en systeemanalyse: leerboek voor hoger onderwijs. M.: Uitgeverij Yurayt, 2025
  • Volkova V.N. — Oorsprong en perspectieven van de ontwikkeling van de systeemwetenschappen. St.-Petersburg: Polytech-Press, 2022
  • Systeemonderzoek. Jaarboek. M.: Uitgeverij Nauka, 1969-88
  • Artikel over systeemanalyse op system-analysis.ru
  • Artikel over systeemanalyse op Wikipedia (RU)
  • Artikel over systeemanalyse op Wikipedia (ENG)
  • Artikel over systeemanalyse in de BRE (RU)
  • Artikel over systeemanalyse op Britannica (ENG)
  • Literatuur over systeemanalyse
  • Systeemonderzoek. Jaarboek.
  • Internationaal Instituut voor Toegepaste Systeemanalyse (IIASA)
  • Instituut voor Systeemanalyse van de Russische Academie van Wetenschappen
  • Systeemanalyse in IT
  • Systeemanalyse in eenvoudige bewoordingen. YouTube

Noten:

  1. ↑ «Современный системный анализ является прикладной наукой, нацеленной на выяснение причин реальных сложностей, возникших перед “обладателем проблемы”, и на выработку вариантов их устранения.» — Ф. И. Перегудов, Ф. П. Тарасенко, Введение в системный анализ, 1989, с. 275.
  2. ↑ «Анализ систем представляет собой подход к рассмотрению или способ рассмотрения сложных проблем выбора в условиях неопределенности.» — Э. Квейд, «Анализ сложных систем». С. 49.
  3. ↑ «Системный анализ — это методология решения крупных проблем, основанная на концепции систем.» — С. Оптнер, «Системный анализ для решения деловых и промышленных проблем». С. 3.
  4. ↑ «Системный анализ — это особый процесс принятия решений, в котором различные альтернативы оцениваются с точки зрения их вклада в достижение целей.» — Д. Клиланд, В. Кинг, «Системный анализ и целевое управление». С. 9.
  5. ↑ «Применение анализа систем требует совместной работы специалистов из разных областей: инженеров, экономистов, военных.» — Э. Квейд, «Анализ сложных систем». С. 55.
  6. ↑ Operations Research and the RAND Corporation. Gene Fisher, Warren Walker. Expert InsightsPublished 1994. RAND Corporation, P-7857 [1]
  7. ↑ Клиланд Д., Кинг В. — Системный анализ и целевое управление. М.: Советское радио, 1974.[2][3]
  8. ↑ «Системный анализ — прикладное направление теории систем...» — В. Н. Волкова, А. А. Денисов.Теория систем и системный анализ : учебник для вузов. М: Издательство Юрайт, 2025
  9. ↑ «Современный системный анализ является прикладной наукой, нацеленной на выяснение причин реальных сложностей...» — Ф. И. Перегудов, Ф. П. Тарасенко.
  10. ↑ «Наиболее важным элементом анализа систем является постановка задачи.» — Э. Квейд, «Анализ сложных систем». С. 60.
  11. ↑ «Сила системного метода... заключается в том, что он позволяет... разложить слишком сложную... проблему на её составляющие... а с другой — удерживать их вместе...» — Ю.И. Черняк.— Системный анализ в управлении экономикой: М.: Экономика,

Zie ook

  • Basisbegrippen van systeemanalyse
  • Literatuur over de systeemaanpak
  • Methodiek van systeemanalyse
  • Systeemtheorie (Algemene systeemtheorie)
  • Systeemaanpak
  • Systeemdenken
  • Operationeel onderzoek
  • Beslissingstheorie
  • Systeemanalyse in IT
  • Hoofdpagina
Retrieved from "https://systems-analysis.info/int/index.php?title=Systeemanalyse&oldid=7042"