Pagsusuri ng mga sistema

Pagsusuri ng mga sistema (Systems analysis) — isang pamamaraang pang-agham na nakikilala sa interdisiplinaryong lapit sa paglutas ng masasalimuot na mga problema. Ang obheto ng pagsusuri ng mga sistema ay mga praktikal na suliraning kaugnay ng paglikha ng mga bagong sistema at pagmomodernisa ng mga umiiral na sistema. Kabilang dito ang mga sistemang pang-organisasyon, pang-ekonomiya, teknikal, pang-impormasyon, militar, at iba pa.^[1]

Ginagamit ang pagsusuri ng mga sistema upang matukoy ang mga sanhi ng umiiral na mga kahirapan, magtakda ng mga layunin, at makabuo ng mga pamamaraan at opsiyon para maalis ang mga problema^[2]^[3]^[4]. Gumaganap ito bilang tagapag-ayos at tagapag-ugnay^[5]. Nakabatay ito sa interdisiplinaryong lapit na epektibong nagbubuklod at nagtutuon sa pagsisikap ng pangkat ng mga dalubhasa sa paglutas ng isang tiyak na suliranin. Ang sistematikong pagsasanib ng mga naging ambag ng iba’t ibang larangan ng kaalaman ay nagbibigay-daan upang masolusyunan ang mga problemang hindi kayang lutasin sa loob ng iisang disiplina o hiwa-hiwalay na lapit. Gayunman, sa pangkalahatan ay may malabo at pabagu-bagong pag-unawa sa termino: mula sa makitid (pagsusuri ng mga layunin) hanggang sa malawak (isang pangkalahatang direksiyon ng pananaliksik sa mga sistema).

Pagsusuri ng mga sistema

Ginagamit ang pagsusuri ng mga sistema upang matukoy ang mga sanhi ng umiiral na mga kahirapan, magtakda ng mga layunin, at makabuo ng mga pamamaraan at opsiyon para maalis ang mga problema. Gumaganap ito bilang tagapag-ayos at tagapag-ugnay. Nakabatay ito sa interdisiplinaryong lapit na epektibong nagbubuklod at nagtutuon sa pagsisikap ng pangkat ng mga dalubhasa sa paglutas ng isang tiyak na suliranin. Ang sistematikong pagsasanib ng mga naging ambag ng iba’t ibang larangan ng kaalaman ay nagbibigay-daan upang masolusyunan ang mga problemang hindi kayang lutasin sa loob ng iisang disiplina o hiwa-hiwalay na lapit.

Nilikha ang pagsusuri ng mga sistema bilang paraan ng pagsuporta sa paggawa ng mga estratehikong pasya. Pinahihintulutan nitong pumili, batay sa matibay na batayan, ng pinakamainam na mga estratehiya sa masalimuot na mga sitwasyon. Sa ngayon, mula sa pagiging paraan na nagrerekomenda sa pinuno ng pinakamainam na linya ng pagkilos, umunlad ito bilang isang inilapat na lapit sa agham na nagsasakatuparan ng sistemikong lapit sa pananaliksik.

Ang makabagong pagsusuri ng mga sistema:

tinutukoy ang mga ugnayang sanhi-at-bunga ugnayan na nakaimpluwensiya sa paglitaw ng problema;
sinusuri ang mga alternatibo sa pagresolba ng mga problemang pang-sistema, isinasaalang-alang ang mga limitasyon, panganib, at mga di-tiyak na kondisyon ng kapaligiran;
inoorganisa ang interdisiplinaryong pananaliksik na pang-agham at inilapat;
nagbibigay ng may-batayan na mga rekomendasyon para sa pinakamainam na pagpili o makatwirang linya ng pagkilos sa masasalimuot na mga sitwasyong pangpamamahala;
gumagamit ng mga paraan ng pagmomodelo upang pag-aralan ang mga problema;

Pinagmulan ng terminong “pagsusuri ng mga sistema”

Unang ginamit ang termino sa mga pag-aaral at gawain ng RAND Corporation (USA) noong dekada 1940–1950.^[6] Ang unang paggamit ng termino ay kaugnay ng pagsusuri ng masasalimuot na mga proyektong militar, pang-agham at pang-industriya, pati ng pagtukoy at pagraranggo ng mga layunin, estratehikong direksiyon ng gawain, mga gawain at mga programa. Noong 1965, inilathala ni S. Optner ang aklat na "Sistemnyy analiz delovykh i promyshlennykh problem", kung saan inilalarawan ang pagsusuri ng mga sistema bilang paraan ng pagresolba ng masasalimuot na mga suliranin.

Binibigyang-diin ng iba’t ibang may-akda ng mahahalagang akda hinggil sa pagsusuri ng mga sistema ang mga sumusunod:

D. Cleland at W. King — pagsusuri ng mga sistema bilang sistemikong lapit sa pagpaplano.^[7]
R. Ackoff — iniuugnay sa pagbuo ng mga layunin at interaktibong pagpaplano.
E. Quade — itinuturing na kasingkahulugan ng “analysis of systems” ang pagsusuri ng mga sistema.

S. Young — tinuturing ito bilang sistemikong pamamahala ng mga organisasyon.
Yu. I. Chernyak — pagsusuri ng mga sistema bilang paraan upang mapagtagumpayan ang kasalimuotan.

Paksa ng pagsusuri ng mga sistema

Paksa ng pagsusuri ng mga sistema:

mga paraan ng pag-diagnose at paglutas ng masasalimuot na problema gamit ang sistemikong lapit;
mga paraan ng pag-oorganisa ng interdisiplinaryong pananaliksik na nakatuon sa paglutas ng mga problema;
mga paraan at modelo para sa komprehensibong pag-aaral at pagdidisenyo ng masasalimuot na mga sistema.

Mga natatanging katangian ng pagsusuri ng mga sistema

Mga natatanging katangian ng pagsusuri ng mga sistema:

gumagamit ng mga konsepto ng teorya ng sistema upang ilarawan ang mga obheto ng pag-aaral;^[8]
pinag-aaralan ang mga proseso ng pagtatakda ng mga layunin;
bumubuo ng mga kasangkapan para sa trabaho sa mga target na tagapagpahiwatig;
inilalapat upang lutasin ang mga tiyak na problema;^[9]
isinasaalang-alang ang espesipiko ng mga sitwasyong may problema;
ginagamit kapag ang problema ay hindi agad nalulutas sa pamamagitan ng pormal na mga pamamaraan;
binibigyang-pansin ang paglalarawan ng mga problema at pagtukoy ng mga gawain;^[10]
pinagsasama ang mga paraan ng kuantitatibo at kwalitatibong pagsusuri;
gumagamit ng kaalaman ng mga eksperto mula sa iba’t ibang larangan;
nag-oorganisa ng kolektibong pagpapasya;
gumagamit ng mga metodolohiya na tumutukoy sa pagkakasunod-sunod at nilalaman ng mga yugto ng pagsusuri;
gumagamit ng mga sistemikong paraan ng dekomposisyon upang hatiin ang malalaking problema sa hiwa-hiwalay na mga gawain;^[11]

Mga ugnayan ng pagsusuri ng mga sistema

Malapit na kaugnay ang pagsusuri ng mga sistema sa mga disiplina at direksiyong pang-agham:

pangkalahatang teorya ng sistema at sistemikong lapit;
operations research at optimizasyon;
teorya ng pagpapasya;
teorya ng kontrol at pamamahala;
sistemoteknika at systems engineering;
matematikal na pagmomodelo;
pagsusuri ng datos at estadistika,
impormatika at artipisyal na intelihensiya;
pilosopiya at metodolohiya ng agham.

Literatura

Optner S. — Sistemnyy analiz delovykh i promyshlennykh problem. M.: Sovetskoye radio, 1969.
Cleland D., King W. — Sistemnyy analiz i tselevoye upravleniye. M.: Sovetskoye radio, 1974.
E. Quade — Analiz slozhnykh sistem. M.: Sovetskoye radio, 1969.
Chernyak Yu. I. — Sistemnyy analiz v upravlenii ekonomikoy: M.: Ekonomika, 1975
Peregudov F. I., Tarasenko F. P. — Vvedeniye v sistemnyy analiz: M. Vysshaya shkola, 1989
Volkova V. N., Kozlov V. N. — Sistemnyy analiz i prinyatiye resheniy. Slovar'-spravochnik. M: Vysshaya shkola, 2004
Volkova V. N., Denisov A. A. — Teoriya sistem i sistemnyy analiz : uchebnik dlya vuzov. M: Izdatel'stvo Yurayt, 2025
Volkova V. N. — Istoki i perspektivy razvitiya nauk o sistemakh. SPb. Politekh-Press, 2022
Sistemnyye issledovaniya. Ezhegodnik. M. Izdatel'stvo Nauka, 1969-88

Mga panlabas na kawing

Mga tala:

↑ “Ang makabagong pagsusuri ng mga sistema ay isang inilapat na agham na nakatuon sa pagtukoy ng mga sanhi ng mga tunay na kahirapan na kinakaharap ng ‘may-ari ng problema’, at sa pagbuo ng mga opsiyon upang maalis ang mga ito.” — F. I. Peregudov, F. P. Tarasenko, Vvedeniye v sistemnyy analiz, 1989, p. 275.
↑ “Ang pagsusuri ng mga sistema ay isang lapit o paraan ng pagtingin sa masasalimuot na mga problemang pagpili sa ilalim ng kawalan ng katiyakan.” — E. Quade, «Analiz slozhnykh sistem». p. 49.
↑ “Ang pagsusuri ng mga sistema ay metodolohiya ng paglutas ng malalaking problema na nakabatay sa konsepto ng mga sistema.” — S. Optner, «Sistemnyy analiz dlya resheniya delovykh i promyshlennykh problem». p. 3.
↑ “Ang pagsusuri ng mga sistema ay isang natatanging proseso ng pagpapasya kung saan ang iba’t ibang alternatibo ay tinataya batay sa ambag ng mga ito sa pag-abot ng mga layunin.” — D. Cleland, W. King, «Sistemnyy analiz i tselevoye upravleniye». p. 9.
↑ “Ang paglalapat ng pagsusuri ng mga sistema ay nangangailangan ng sama-samang gawain ng mga espesyalista mula sa iba’t ibang larangan: mga inhinyero, ekonomista, militar.” — E. Quade, «Analiz slozhnykh sistem». p. 55.
↑ How RAND Invented the Postwar World: Satellites, Systems Analysis, Computing, the Internet... RAND Corporation (RP-1396). [1]
↑ Cleland D., King W. — Sistemnyy analiz i tselevoye upravleniye. M.: Sovetskoye radio, 1974.
↑ “Ang pagsusuri ng mga sistema ay isang inilapat na direksiyon ng teorya ng sistema...” — V. N. Volkova, A. A. Denisov. Teoriya sistem i sistemnyy analiz : uchebnik dlya vuzov. M: Izdatel'stvo Yurayt, 2025
↑ “Ang makabagong pagsusuri ng mga sistema ay isang inilapat na agham na nakatuon sa pagtukoy ng mga sanhi ng mga tunay na kahirapan...” — F. I. Peregudov, F. P. Tarasenko.
↑ “Ang pinakamahalagang elemento ng pagsusuri ng mga sistema ay ang pagtukoy ng gawain.” — E. Quade, «Analiz slozhnykh sistem». p. 60.
↑ “Ang lakas ng sistemikong pamamaraan... ay nasa kakayahan nitong... hatiin ang napakasalimuot na problema sa mga bahagi nito... at, sa kabilang banda, mapanatili ang mga ito bilang iisang kabuuan...” — Yu. I. Chernyak. Sistemnyy analiz v upravlenii ekonomikoy: M.: Ekonomika,

[1] “Ang makabagong pagsusuri ng mga sistema ay isang inilapat na agham na nakatuon sa pagtukoy ng mga sanhi ng mga tunay na kahirapan na kinakaharap ng ‘may-ari ng problema’, at sa pagbuo ng mga opsiyon upang maalis ang mga ito.” — F. I. Peregudov, F. P. Tarasenko, Vvedeniye v sistemnyy analiz, 1989, p. 275.

[2] “Ang pagsusuri ng mga sistema ay isang lapit o paraan ng pagtingin sa masasalimuot na mga problemang pagpili sa ilalim ng kawalan ng katiyakan.” — E. Quade, «Analiz slozhnykh sistem». p. 49.

[3] “Ang pagsusuri ng mga sistema ay metodolohiya ng paglutas ng malalaking problema na nakabatay sa konsepto ng mga sistema.” — S. Optner, «Sistemnyy analiz dlya resheniya delovykh i promyshlennykh problem». p. 3.

[4] “Ang pagsusuri ng mga sistema ay isang natatanging proseso ng pagpapasya kung saan ang iba’t ibang alternatibo ay tinataya batay sa ambag ng mga ito sa pag-abot ng mga layunin.” — D. Cleland, W. King, «Sistemnyy analiz i tselevoye upravleniye». p. 9.

[5] “Ang paglalapat ng pagsusuri ng mga sistema ay nangangailangan ng sama-samang gawain ng mga espesyalista mula sa iba’t ibang larangan: mga inhinyero, ekonomista, militar.” — E. Quade, «Analiz slozhnykh sistem». p. 55.

[6] How RAND Invented the Postwar World: Satellites, Systems Analysis, Computing, the Internet... RAND Corporation (RP-1396). [1]

[7] Cleland D., King W. — Sistemnyy analiz i tselevoye upravleniye. M.: Sovetskoye radio, 1974.

[8] “Ang pagsusuri ng mga sistema ay isang inilapat na direksiyon ng teorya ng sistema...” — V. N. Volkova, A. A. Denisov. Teoriya sistem i sistemnyy analiz : uchebnik dlya vuzov. M: Izdatel'stvo Yurayt, 2025

[9] “Ang makabagong pagsusuri ng mga sistema ay isang inilapat na agham na nakatuon sa pagtukoy ng mga sanhi ng mga tunay na kahirapan...” — F. I. Peregudov, F. P. Tarasenko.

[10] “Ang pinakamahalagang elemento ng pagsusuri ng mga sistema ay ang pagtukoy ng gawain.” — E. Quade, «Analiz slozhnykh sistem». p. 60.

[11] “Ang lakas ng sistemikong pamamaraan... ay nasa kakayahan nitong... hatiin ang napakasalimuot na problema sa mga bahagi nito... at, sa kabilang banda, mapanatili ang mga ito bilang iisang kabuuan...” — Yu. I. Chernyak. Sistemnyy analiz v upravlenii ekonomikoy: M.: Ekonomika,

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

Pagsusuri ng mga sistema

Contents