Inżynieria systemowa

Inżynieria systemowa — interdyscyplinarne podejście i zbiór środków ukierunkowanych na zapewnienie pomyślnej realizacji złożonych systemów. Zgodnie z definicją INCOSE (International Council on Systems Engineering), inżynieria systemowa zapewnia całościowe, integracyjne podejście do projektowania, realizacji, eksploatacji i wycofywania systemów z eksploatacji.

Zgodnie ze standardem ISO/IEC/IEEE 24765:2010: Inżynieria systemowa to interdyscyplinarne podejście określające pełny zestaw wysiłków technicznych i zarządczych niezbędnych do przekształcenia zbioru potrzeb i oczekiwań zamawiającego oraz istniejących ograniczeń w wykonalne rozwiązanie, a także do utrzymania tego rozwiązania przez cały cykl życia.

Inżynieria systemowa opiera się na zasadach podejścia systemowego i myślenia systemowego.

Przeznaczenie i cele

Głównym celem inżynierii systemowej jest:

• zapewnienie niezawodnego i spójnego kierowania rozwojem złożonych, wielopoziomowych systemów;
• integracja wszystkich dyscyplin i specjalizacji inżynierskich w ramach jednego projektu;
• skupienie na potrzebach zamawiającego, warunkach eksploatacji i cyklu życia systemu;
• zarządzanie złożonością systemu i ograniczanie ryzyka.

System w ramach inżynierii systemowej jest postrzegany jako zbiór wzajemnie powiązanych elementów (technicznych, programowych, organizacyjnych, ludzkich), współdziałających na rzecz osiągnięcia wspólnego celu.

Cechy szczególne inżynierii systemowej

• Orientacja na system jako całość, a nie na poszczególne komponenty.
• Integracja wymagań, architektury, weryfikacji, walidacji i wsparcia.
• Budowanie mostów między różnymi dyscyplinami inżynierskimi i zarządczymi.
• Uwzględnienie cyklu życia systemu — od koncepcji po utylizację.
• Zarządzanie interakcjami i zależnościami między podsystemami.
• Równoważenie rozwiązań technicznych i ograniczeń (koszty, czas, zasoby, wymagania normatywne).

Związek z zarządzaniem projektami

Inżynieria systemowa jest ściśle powiązana z zarządzaniem projektami i stanowi nieodłączną część kierowania projektem. Jest niezbędna do:

• planowania i kierowania wysiłkami inżynierskimi;
• integracji działań inżynierskich z ogólnym kontekstem projektu;
• uzgadniania stanowisk między zainteresowanymi stronami;
• zapewnienia identyfikowalności wymagań i zgodności z celami projektu.

Przykłady zastosowań

Inżynieria systemowa stosowana jest w następujących dziedzinach:

• lotnictwo i technika kosmiczna;
• systemy obronne i wojskowe;
• energetyka i przemysł jądrowy;
• systemy transportowe;
• duże systemy IT i projekty infrastrukturalne.

Standardy

Podstawowe standardy w języku angielskim

• ISO/IEC 15288:2015 Systems and software engineering — System life cycle processes
• ISO/IEC TR 19760:2003 Systems engineering — A guide for the application of ISO/IEC 15288 (System life cycle processes)
• ISO/IEC 26702 (IEEE Std 1220:2005) Systems engineering — Application and management of the systems engineering process
• ISO/IEC TR 24748-1:2010 Systems and software engineering — Life cycle management — Guide for life cycle management
• ISO/IEC 25010:2011 Systems and Software Engineering — Systems and Software Engineering Quality Requirements and Evaluation
• ISO/IEC/IEEE 24765:2010 Systems and software engineering — Vocabulary
• ISO/IEC/IEEE 29148 Systems and software engineering — Life cycle processes — Requirements engineering
• ISO/IEC/IEEE 42010:2011 Systems and software engineering — Architecture description
• ISO 15926 Industrial automation systems and integration—Integration of life-cycle data for process plants including oil and gas production facilities
• ISO/IEC 29110:2011 Systems Engineering Standards for Very Small Entities

Podstawowe standardy w języku rosyjskim

• ГОСТ Р 57193-2016 Inżynieria systemowa i programowa. Procesy cyklu życia systemów (na podstawie ISO/IEC/IEEE 15288:2015 Systems and software engineering — System life cycle processes)
• ГОСТ Р ИСО/МЭК 12207-2010 Technologia informacyjna. Inżynieria systemowa i programowa. Procesy cyklu życia oprogramowania (zob. ISO/IEC 12207:2008)
• ГОСТ Р ИСО/МЭК ТО 16326-2002. Inżynieria programowa. Przewodnik stosowania ГОСТ Р ИСО/МЭК 12207 w zarządzaniu projektem (zob. ISO/IEC 16326)
• ГОСТ Р ИСО 15926-1-2008 Przemysłowe systemy automatyki i integracja. Integracja danych cyklu życia dla zakładów przetwórczych, w tym naftowych i gazowych przedsiębiorstw produkcyjnych (zob. ISO 15926-1:2004)

Zobacz też

• Podejście systemowe
• Cykl życia systemu
• Standardy inżynierii systemowej