Decompositie

Decompositie — dit is een methode van systeemanalyse die bestaat uit het opdelen van een complex systeem, taak of proces in eenvoudigere, beheersbare componenten met als doel het vereenvoudigen van begrip, modellering, ontwerp en beheer. Decompositie maakt het mogelijk de structuur van een systeem, de functies van elementen en de onderlinge verbanden zichtbaar te maken.

Algemene karakteristiek

Decompositie wordt gebruikt voor:

• het verlagen van de complexiteit van de analyse;
• het blootleggen van de structuur en functies van het systeem;
• het bepalen van verbanden tussen componenten;
• het verdelen van taken en verantwoordelijkheden;
• het vereenvoudigen van het bouwen van modellen en het implementeren van oplossingen.

Het decompositieproces is altijd gericht op het doel van het onderzoek en kan op verschillende detailniveaus worden uitgevoerd.

Principes van decompositie

• Doelmatigheid — de opdeling moet overeenkomen met de doelen van de analyse.
• Volledigheid — het geheel van componenten moet het systeem in de benodigde omvang weergeven.
• Onverbrekelijkheid van verbanden — de wisselwerking tussen de delen moet in aanmerking worden genomen.
• Hiërarchie — de resultaten van de decompositie vormen een hiërarchische structuur.
• Beheersbaarheid van de detaillering — het niveau van opdeling wordt bepaald door de analysedoelen en de mogelijkheden voor informatieverwerking.

Soorten decompositie

Naar grondslag van opdeling

• Structurele decompositie — het onderscheiden van elementen en hun verbanden.
• Functionele decompositie — opdeling naar functies die door het systeem worden uitgevoerd.
• Procesdecompositie — opdeling in processen en subprocessen.
• Organisatorische decompositie — het onderscheiden van rollen, afdelingen en managementniveaus.
• Doeldecompositie — het uiteenleggen van doelen in subdoelen en taken.

Naar uitvoeringsmethode

• Deductief — van het geheel naar de delen (top-down).
• Inductief — van de delen naar het geheel (bottom-up).
• Hybride — een combinatie van beide benaderingen.

Stappen van decompositie

1. Het bepalen van het analysedoel en het detailniveau. 2. Het onderscheiden van de hoofdcomponenten van het systeem of de taak. 3. Het vaststellen van verbanden tussen componenten. 4. Indien nodig — verdere detaillering (meerniveaudecompositie). 5. Het opstellen van een structuurschema of decompositieboom.

Decompositie in modellering

Decompositie wordt breed toegepast bij het bouwen van modellen:

• voor het onderscheiden van elementen en subsystemen;
• voor het opstellen van functionele diagrammen;
• voor het ontwerpen van architectuurmodellen;
• voor het vereenvoudigen van simulaties en gedragsanalyse.

Decompositie zorgt voor modulariteit en schaalbaarheid van modellen.

Voorbeelden van toepassing

• Het opdelen van een softwareproduct in modules en componenten.
• Het opdelen van een organisatie in afdelingen en divisies.
• Het vormen van de projectstructuur via werkpakketten en deelwerkpakketten (WBS in projectmanagement).
• Decompositie van strategische doelen naar operationele taken.

Relatie met andere begrippen

• Systeem — het object van decompositie.
• Subsysteem — het resultaat van structurele decompositie.
• Systeemelement — de minimale eenheid na opdeling.
• Functie — het object van functionele decompositie.
• Hiërarchie — de vorm van weergave van decompositieresultaten.
• Systeemmodel — wordt opgebouwd op basis van gedecomponeerde componenten.

Voordelen en beperkingen

Voordelen

• Vereenvoudiging van de analyse en het begrip van complexe systemen.
• Vergemakkelijking van de verdeling van taken en verantwoordelijkheden.
• Verbetering van de modulariteit en beheersbaarheid van ontworpen systemen.

Beperkingen

• Potentieel verlies van verbanden tussen de delen.
• Complexiteit bij hernieuwde integratie.
• Risico op buitensporige detaillering zonder praktische noodzaak.

Zie ook

• Systeem
• Subsysteem
• Systeemelement
• Functie
• Hiërarchie
• Modellering
• Systeemstructuur