Analiza scenariuszowa
Analiza scenariuszowa — to metoda przewidywania i oceny możliwych wariantów rozwoju wydarzeń w warunkach niepewności, stosowana w celu zwiększenia trafności podejmowanych decyzji. Opiera się na budowaniu zestawu alternatywnych scenariuszy odzwierciedlających różne hipotetyczne stany otoczenia i wyniki decyzji, z myślą o identyfikacji trwałych i skutecznych strategii postępowania.
W ramach teorii podejmowania decyzji podejście scenariuszowe stosowane jest jako narzędzie:
- przezwyciężania niepewności i niedoboru informacji,
- strukturyzowania złożonych sytuacji problemowych,
- analizy możliwych konsekwencji wyboru przy różnych warunkach zewnętrznych,
- budowania i porównywania strategii w warunkach ryzyka i wielowariantowości.
Przeznaczenie i zadania analizy scenariuszowej
Analiza scenariuszowa stosowana jest:
- przy prognozowaniu konsekwencji decyzji w warunkach niestabilności,
- w wyborze strategii spośród alternatywnych kierunków rozwoju,
- do uzasadniania trwałych decyzji, skutecznych przy różnych wynikach,
- przy ocenie podatności na zagrożenia i ryzyk związanych z czynnikami zewnętrznymi.
Kluczowe zadanie polega na zbudowaniu systemu wiarygodnych, logicznie spójnych scenariuszy obejmujących istotne warianty rozwoju sytuacji oraz na porównaniu konsekwencji wybranych decyzji między tymi scenariuszami.
Związek z niepewnością i ryzykiem
Podejście scenariuszowe stanowi skuteczny sposób uwzględniania i interpretowania niepewności:
- przy niepełnej informacji (niedobór statystyk, niepełna obserwowalność),
- w warunkach ryzykownych wyborów (czynniki stochastyczne, prawdopodobieństwa),
- przy istnieniu wielu uczestników lub sprzecznych interesów (scenariusze growe).
Pozwala uwzględniać nie tylko przypadki „najlepsze" i „najgorsze", lecz także całą skalę pośrednich, możliwych i wiarygodnych wyników.