---
title: "Związek semantyczny"
source: "https://systems-analysis.info/int/Zwi%C4%85zek_semantyczny"
wiki: "systems-analysis.info/int"
article: "Związek_semantyczny"
language: "pl"
categories:
  - "Category:Polish"
  - "Category:Semantic network"
revision_id: 8583
wiki_created_at: 2026-09-07T01:19:32Z
wiki_modified_at: 2026-09-07T01:19:32Z
downloaded_at: 2026-09-07T23:26:16Z
---

# Związek semantyczny

**Związek semantyczny** — sformalizowana relacja między encjami grafu wiedzy, normalizowana do skończonego jądra predykatów: podtyp (is‑a), instancja (instance‑of), część–całość (part‑of), członek kolekcji, lokalizacja/sąsiedztwo, przed/po, uczestnictwo/rola, właściwość/wartość, przyczynowość, tożsamość/różnica, posiadanie, przeciwieństwo. Strona zawiera kanoniczne sformułowania i synonimy, właściwości logiczne oraz odpowiedniki w standardach (RDF/RDFS, SKOS, OWL/OWL‑Time, GeoSPARQL, OBO RO/BFO, PROV‑O, Schema.org).

## Podstawowe jądro związków semantycznych: normalizacja i słownik synonimów

<table class="\&quot;wikitable\&quot;" style="width:100%;">
<colgroup>
<col style="width: 14%" />
<col style="width: 14%" />
<col style="width: 14%" />
<col style="width: 14%" />
<col style="width: 14%" />
<col style="width: 14%" />
<col style="width: 14%" />
</colgroup>
<thead>
<tr class="header">
<th>Formalizm (uproszczony)</th>
<th>Relacja podstawowa (słowo kanoniczne)</th>
<th>Normalizacja do jądra</th>
<th>Naturalny czasownik, fraza (synonimy)</th>
<th>Kategoria</th>
<th>Typ (warstwa semantyczna / tryb użycia)</th>
<th>Kluczowa właściwość</th>
</tr>
</thead>
<tbody>
<tr class="odd">
<td><strong>subclass-of / superclass-of</strong></td>
<td>Podtyp (rodzaj–gatunek)</td>
<td>jest gatunkiem / ma podgatunek</td>
<td><ul>
<li>jest (rodzaj–gatunek)</li>
<li>to (rodzaj–gatunek)</li>
<li>podtyp</li>
<li>gatunek</li>
<li>typ</li>
</ul></td>
<td>Taksonomia</td>
<td>Ontologiczny (jądro)</td>
<td>tranzytywne; dziedziczenie aksjomatów/ograniczeń klasy (nie wartości właściwości)</td>
</tr>
<tr class="even">
<td><strong>instance-of / has-instance</strong></td>
<td>Instancja</td>
<td>jest instancją / ma instancję</td>
<td><ul>
<li>jest (instancja)</li>
<li>to (instancja)</li>
<li>należy do klasy</li>
<li>przynależy do klasy</li>
<li>przedstawiciel</li>
<li>instancja</li>
</ul></td>
<td>Taksonomia</td>
<td>Ontologiczny (jądro)</td>
<td>indywiduum → klasa; nietranzytywne</td>
</tr>
<tr class="odd">
<td><strong>part-of / has-part</strong></td>
<td>Część–całość (meronimia)</td>
<td>jest częścią / zawiera</td>
<td><ul>
<li>składa się z</li>
<li>zawiera</li>
<li>ma w składzie</li>
<li>zawiera jako część</li>
<li>jest złożony z</li>
<li>jest wyposażony w komponenty</li>
</ul></td>
<td>Meronimia</td>
<td>Ontologiczny (kontekstowy; wymaga zastrzeżeń domenowych)</td>
<td>tranzytywne dla meronimii komponentowej; nie mylić z <code>member-of</code>; bez dziedziczenia wartości właściwości; tranzytywność nie przenosi się na typy „członek–kolekcja", „materiał–obiekt", „porcja–masa"; nie mylić z <code>subclass-of</code> (rodzaj–gatunek)</td>
</tr>
<tr class="even">
<td><strong>derived-from / gives-rise-to</strong></td>
<td>Pochodzenie/derywacja</td>
<td>pochodzi z / daje początek</td>
<td><ul>
<li>uzyskany z</li>
<li>utworzony z</li>
<li>pochodzi z</li>
<li>wyprowadzony z</li>
</ul></td>
<td>Pochodzenie</td>
<td>Ontologiczny (kontekstowy; wymaga zastrzeżeń domenowych)</td>
<td>kierunkowe; niesymetryczne; dopuszcza łańcuchy</td>
</tr>
<tr class="odd">
<td><strong>has-property / property-of</strong></td>
<td>Właściwość/atrybut</td>
<td>ma właściwość / właściwość należy do</td>
<td><ul>
<li>ma właściwość</li>
<li>ma wartość</li>
<li>posiada cechę</li>
<li>charakteryzuje się</li>
<li>ma parametr</li>
</ul></td>
<td>Atrybut</td>
<td>Ontologiczny (jądro)</td>
<td>kierunkowe; niesymetryczne; nietranzytywne; dla jakości — wzorzec <code>has_quality</code>/<code>characteristic_of</code></td>
</tr>
<tr class="even">
<td><strong>located-in / contains</strong></td>
<td>Lokalizacja (zagnieżdżenie)</td>
<td>znajduje się w / zawiera (jako miejsce)</td>
<td><ul>
<li>znajduje się w</li>
<li>jest położony w</li>
<li>wewnątrz</li>
<li>w obrębie obszaru</li>
<li>na terytorium</li>
</ul></td>
<td>Przestrzeń</td>
<td>Ontologiczny (kontekstowy; wymaga zastrzeżeń domenowych)</td>
<td>kierunkowe; tranzytywne tylko przy zagnieżdżaniu obszarów w jednym modelu przestrzennym; w innych interpretacjach tranzytywność nie jest zakładana</td>
</tr>
<tr class="odd">
<td><strong>before / after</strong></td>
<td>Chronologia</td>
<td>poprzedza / następuje po</td>
<td><ul>
<li>wcześniej</li>
<li>przed</li>
<li>idzie przed</li>
<li>później</li>
<li>po</li>
<li>następnie</li>
</ul></td>
<td>Czas</td>
<td>Ontologiczny (jądro)</td>
<td>tranzytywne; asymetryczne; irrefleksywne (ścisły porządek częściowy)</td>
</tr>
<tr class="even">
<td><strong>precondition-of / postcondition-of</strong></td>
<td>Warunek/wynik zdarzenia/działania</td>
<td>jest warunkiem wstępnym / jest warunkiem końcowym</td>
<td><ul>
<li>warunek wykonania</li>
<li>warunek wstępny</li>
<li>niezbędne do</li>
<li>wymagane do</li>
<li>wynik</li>
<li>efekt</li>
<li>konsekwencja</li>
</ul></td>
<td>Zdarzenia</td>
<td>Ontologiczny (kontekstowy; wymaga zastrzeżeń domenowych)</td>
<td>kierunkowe; niesymetryczne; zazwyczaj acykliczne; kontekstowe</td>
</tr>
<tr class="odd">
<td><strong>participates-in / has-participant</strong></td>
<td>Uczestnictwo w zdarzeniu</td>
<td>uczestniczy w / ma uczestnika</td>
<td><ul>
<li>uczestniczy w</li>
<li>jest zaangażowany w</li>
<li>bierze udział w</li>
<li>jest włączony w</li>
</ul></td>
<td>Zdarzenia</td>
<td>Ontologiczny (jądro)</td>
<td>kierunkowe; niesymetryczne; nietranzytywne</td>
</tr>
<tr class="even">
<td><strong>has-role / role-of</strong></td>
<td>Rola (tematyczna)</td>
<td>pełni rolę / rola należy do</td>
<td><ul>
<li>pełni rolę</li>
<li>występuje w roli</li>
<li>działa jako</li>
<li>służy jako</li>
<li>jest agentem</li>
<li>jest pacjentem</li>
<li>jest instrumentem</li>
</ul></td>
<td>Role</td>
<td>Ontologiczny (kontekstowy; wymaga zastrzeżeń domenowych)</td>
<td>kierunkowe; niesymetryczne; realizowane w zdarzeniu/procesie</td>
</tr>
<tr class="odd">
<td><strong>member-of / has-member</strong></td>
<td>Członek kolekcji</td>
<td>jest członkiem / ma członków</td>
<td><ul>
<li>należy do grupy</li>
<li>jest członkiem zespołu</li>
<li>członek kolekcji</li>
<li>wchodzi w skład grupy</li>
<li>element zbioru</li>
</ul></td>
<td>Kolekcje/członkostwo (nie meronimia)</td>
<td>Ontologiczny (jądro)</td>
<td>kierunkowe; niesymetryczne; brak tranzytywności; nie mylić z <code>part-of</code> (komponenty)</td>
</tr>
<tr class="even">
<td><strong>causes / caused-by</strong></td>
<td>Przyczynowość</td>
<td>powoduje / jest spowodowany przez</td>
<td><ul>
<li>prowadzi do</li>
<li>powoduje</li>
<li>pociąga za sobą</li>
<li>warunkuje</li>
<li>jest przyczyną</li>
</ul></td>
<td>Przyczynowo-skutkowa</td>
<td>Ontologiczny (kontekstowy; wymaga zastrzeżeń domenowych)</td>
<td>kierunkowe; asymetryczne; acykliczne w ramach czasu domenowego; dla słabego oddziaływania używaj <code>prov:wasInfluencedBy</code></td>
</tr>
<tr class="odd">
<td><strong>owns / owned-by (belongs-to)</strong></td>
<td>Posiadanie/przynależność</td>
<td>posiada / należy do</td>
<td><ul>
<li>posiada</li>
<li>jest właścicielem</li>
<li>jest we władaniu</li>
<li>figuruje w bilansie</li>
<li>należy do</li>
</ul></td>
<td>Przynależność</td>
<td>Ontologiczny (kontekstowy; wymaga zastrzeżeń domenowych)</td>
<td>kierunkowe; niesymetryczne; nietranzytywne; rozróżniać posiadanie prawne od faktycznego dzierżenia (nie mylić z <code>located-in</code>)</td>
</tr>
<tr class="even">
<td><strong>same-as / same-as (symm.)</strong></td>
<td>Tożsamość (równoważność)</td>
<td>jest tożsamy z / jest tożsamy z</td>
<td><ul>
<li>jest identyczny z</li>
<li>jest tożsamy z</li>
<li>jest równoważny z</li>
<li>to samo co</li>
<li>pokrywa się z</li>
</ul></td>
<td>Równoważność</td>
<td>Ontologiczny (jądro; stosować ostrożnie)</td>
<td>refleksywne; symetryczne; tranzytywne</td>
</tr>
<tr class="odd">
<td><strong>different-from / different-from (symm.)</strong></td>
<td>Różnica/niezgodność</td>
<td>różni się od / różni się od</td>
<td><ul>
<li>nie jest tożsamy z</li>
<li>różni się od</li>
<li>jest niezgodny z</li>
<li>nie pokrywa się z</li>
</ul></td>
<td>Różnica</td>
<td>Ontologiczny (jądro)</td>
<td>symetryczne; irrefleksywne</td>
</tr>
<tr class="even">
<td><strong>adjacent-to / adjacent-to (symm.)</strong></td>
<td>Sąsiedztwo (topologia)</td>
<td>sąsiaduje z / sąsiaduje z</td>
<td><ul>
<li>graniczy z</li>
<li>przylega do</li>
<li>sąsiaduje z</li>
<li>styka się z</li>
</ul></td>
<td>Topologia</td>
<td>Ontologiczny (jądro)</td>
<td>symetryczne; irrefleksywne; brak tranzytywności</td>
</tr>
<tr class="odd">
<td><strong>opposite-of / opposite-of (symm.)</strong></td>
<td>Przeciwieństwo (antonimia)</td>
<td>jest przeciwny do / jest przeciwny do</td>
<td><ul>
<li>jest przeciwny do</li>
<li>jest antonimem</li>
<li>jest odwrotny pod względem jakości</li>
<li>kontrarny</li>
<li>jest przeciwstawiony</li>
</ul></td>
<td>Leksykalno-semantyczna</td>
<td>Leksykalna/tezaurusowa (nie aksjomatyzować)</td>
<td>relacja leksykalno‑semantyczna; symetryczne; nie używać jako aksjomatu ontologicznego; preferowane modelowanie poprzez skale jakościowe i rozłączność klas</td>
</tr>
</tbody>
</table>

**Legenda typów**:

- Ontologiczny (jądro) — dopuszcza aksjomatyzację w OWL bez szczególnych zastrzeżeń;
- Ontologiczny (kontekstowy; wymaga zastrzeżeń domenowych) — interpretacja i wnioskowanie zależą od domeny/modelu;
- Leksykalny/tezaurusowy (nie aksjomatyzować) — tylko dla leksyki/KOS, nie używać do wnioskowania logicznego.

## Odpowiedniki podstawowych relacji semantycznych w standardach ontologii

| Relacja podstawowa (jądro)         | Relacja podstawowa (słowo kanoniczne)       | RDF/RDFS/Dublin Core                   | SKOS                              | OWL / OWL‑Time / GeoSPARQL                                                                                                   | OBO RO / BFO (jeśli istnieje)                                                | Schema.org / inne                                                                                                                                | Uwagi                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       |
|------------------------------------|---------------------------------------------|----------------------------------------|-----------------------------------|------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|------------------------------------------------------------------------------|--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| subclass-of                        | Podtyp (rodzaj–gatunek)                     | rdfs:subClassOf                        | skos:broader / skos:narrower      | — (w OWL używane rdfs:subClassOf)                                                                                            | —                                                                            | —                                                                                                                                                | Hierarchia klas; tranzytywne; dziedziczenie aksjomatów/ograniczeń (nie wartości). W SKOS — hierarchia tezaurusowa (domyślnie nietranzytywna; dostępne skos:broaderTransitive / skos:narrowerTransitive). Równoważność klas definiowana oddzielnie: owl:equivalentClass.                                                                                                                                                                                                     |
| instance-of                        | Instancja                                   | rdf:type                               | —                                 | owl:Class / owl:NamedIndividual                                                                                              | —                                                                            | schema:additionalType                                                                                                                            | Typowanie „indywiduum → klasa" (nietranzytywne). Dopuszczalne wielokrotne typowanie. Nie mylić z subclass-of (klasa → klasa).                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               |
| part-of / has-part                 | Część–całość (meronimia)                    | dcterms:isPartOf / dcterms:hasPart     | —                                 | niestandardowa owl:ObjectProperty (często deklarowana jako owl:TransitiveProperty)                                           | bfo:part_of / bfo:has_part ; ro:part_of / ro:has_part                        | schema:isPartOf / schema:hasPart                                                                                                                 | Meronimia strukturalna/komponentowa; tranzytywne dla komponentowego „part_of". Nie mylić z członkostwem (member-of).                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        |
| member-of / has-member             | Członek kolekcji                            | rdfs:member                            | skos:member / skos:memberList     | —                                                                                                                            | ro:member_of / ro:has_member                                                 | schema:member / schema:memberOf ; org:memberOf / org:hasMember                                                                                   | rdfs:member historycznie dotyczy kontenerów RDF; nad-właściwość numerowanych właściwości kontenerów `rdf:_1`, `rdf:_2`, …; dla grup/organizacji preferowane schema.org lub W3C ORG. Nietranzytywne. Różni się od component‑whole.                                                                                                                                                                                                                                           |
| located-in / contains              | Lokalizacja (zagnieżdżenie)                 | dcterms:spatial                        | —                                 | geosparql:sfWithin / geosparql:sfContains                                                                                    | ro:located_in                                                                | schema:containedInPlace / schema:containsPlace ; schema:location                                                                                 | Dla ścisłej geometrii — GeoSPARQL (DE‑9IM; zagnieżdżanie obszarów). W GeoSPARQL tranzytywność nie jest adnotowana jako `owl:TransitiveProperty`; dopuszczalna jako założenie modelu dla hierarchii obszarów. dcterms:spatial — „miękkie" odwołanie referencyjne. W RO `ro:located_in` zadeklarowane jako tranzytywne; na poziomie aplikacyjnym należy doprecyzować zakres/typ lokalizacji (administracyjna, anatomiczna itp.), aby tranzytywność była ważna w danym modelu. |
| adjacent-to / overlaps             | Sąsiedztwo / przecięcie (topologia)         | —                                      | (w razie potrzeby) skos:related   | geosparql:sfTouches / geosparql:sfOverlaps                                                                                   | —                                                                            | —                                                                                                                                                | Różne relacje (touches ≠ overlaps); obie symetryczne; brak tranzytywności. W terminach DE‑9IM: *touches* — stykają się granicami; *overlaps* — przecięcie z niepustym przecięciem wnętrz.                                                                                                                                                                                                                                                                                   |
| before / after                     | Kolejność czasowa (przed/po)                | —                                      | —                                 | time:before / time:after ; także time:intervalBefore / time:intervalAfter                                                    | bfo:precedes / bfo:preceded_by                                               | —                                                                                                                                                | Modelowane jako ścisły porządek częściowy. W OWL‑Time tranzytywność jest jawnie zdefiniowana; asymetria/irrefleksywność w razie potrzeby definiowane aksjomatami ontologii projektowej.                                                                                                                                                                                                                                                                                     |
| participates-in / has-participant  | Uczestnictwo w zdarzeniu                    | —                                      | —                                 | —                                                                                                                            | ro:participates_in / ro:has_participant                                      | sem:hasActor / lode:involvedAgent ; prov:wasAssociatedWith ; prov:qualifiedAssociation ; schema:participant / schema:attendee / schema:performer | Uczestnictwo ≠ rola; dla ról — zob. has‑role.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               |
| has-role / role-of                 | Rola (role tematyczne)                      | —                                      | —                                 | niestandardowa owl:ObjectProperty                                                                                            | ro:has_role / ro:role_of ; bfo:Role                                          | prov:hadRole (wewnątrz prov:qualifiedAssociation) ; schema:Role (klasa), schema:roleName                                                         | Role realizowane w zdarzeniach/procesach; nie mylić z typowaniem (instance-of).                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             |
| has-property / has-value           | Właściwość / wartość                        | rdf:value (ogólne powiązanie wartości) | —                                 | owl:DatatypeProperty / owl:ObjectProperty (typy właściwości)                                                                 | ro:has_quality / ro:characteristic_of                                        | schema:additionalProperty ; schema:value ; schema:PropertyValue / schema:QuantitativeValue                                                       | Dla jakości wygodny wzorzec RO (quality/characteristic of). `owl:hasValue` — konstruktor w ograniczeniach (a nie zwykła właściwość).                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        |
| causes                             | Przyczynowość                               | —                                      | —                                 | —                                                                                                                            | ro:causally_related_to ; ro:causally_upstream_of / ro:causally_downstream_of | prov:wasInfluencedBy                                                                                                                             | Kierunkowy związek przyczynowy; zazwyczaj acykliczny. Należy doprecyzować kontekst czasowy i zakres definicji.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              |
| same-as                            | Tożsamość (równoważność)                    | —                                      | skos:exactMatch / skos:closeMatch | owl:sameAs ; dla klas/właściwości: owl:equivalentClass / owl:equivalentProperty                                              | —                                                                            | schema:sameAs                                                                                                                                    | Używać ostrożnie. `skos:exactMatch/closeMatch` — tylko dla konceptów SKOS, głównie różnych schematów (właściwości mapowania); spośród właściwości mapowania tylko `skos:exactMatch` jest tranzytywny (obie — symetryczne); nie mylić z `owl:sameAs` (tożsamość zasobów).                                                                                                                                                                                                    |
| different-from                     | Różnica / niezgodność                       | —                                      | —                                 | owl:differentFrom ; owl:AllDifferent ; dla klas: owl:disjointWith ; także owl:AllDisjointClasses / owl:AllDisjointProperties | —                                                                            | —                                                                                                                                                | Jawne rozróżnianie indywiduów i rozłączność klas/właściwości (dla zbiorów — *AllDisjoint*).                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 |
| owns / owned-by (belongs-to)       | Posiadanie / przynależność                  | —                                      | —                                 | niestandardowa owl:ObjectProperty                                                                                            | —                                                                            | schema:owns ; schema:OwnershipInfo                                                                                                               | Zaleca się definiowanie domeny/zakresu i kardynalności; rozróżniać posiadanie prawne od faktycznego dzierżenia (nie mylić z located‑in).                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    |
| opposite-of                        | Przeciwieństwo (antonimia)                  | —                                      | —                                 | —                                                                                                                            | —                                                                            | (leksyka) lexinfo:antonym ; WordNet antonym                                                                                                      | Relacja leksykalna; nie używać jako aksjomatu ontologicznego. W KOS przy braku ścisłej właściwości dopuszczalne skos:related.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               |
| derived-from / gives-rise-to       | Pochodzenie / derywacja                     | —                                      | —                                 | —                                                                                                                            | (w razie potrzeby w bio-ontologiach) ro:develops_from                        | PROV‑O: prov:wasDerivedFrom                                                                                                                      | Kierunkowa derywacja; dopuszcza łańcuchy. Oddzielać od meronimii (part‑of) i od tożsamości (same‑as).                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       |
| precondition-of / postcondition-of | Warunek wstępny/końcowy zdarzenia/działania | —                                      | —                                 | —                                                                                                                            | —                                                                            | OWL‑S (W3C Member Submission): process:hasPrecondition ; process:hasResult (historycznie: process:hasEffect)                                     | Używać dla ontologii procesowych. W alternatywnych modelach — poprzez przyczynowość/czas (bfo:precedes, time:before) lub wzorce PROV (`prov:used`, `prov:wasGeneratedBy`) — zależnie od kontekstu.                                                                                                                                                                                                                                                                          |
| related-to                         | Związek asocjacyjny (KOS)                   | —                                      | skos:related                      | —                                                                                                                            | —                                                                            | —                                                                                                                                                | Symetryczne; brak tranzytywności. Używać tylko w tezaurusach/KOS; słaba semantyka — nie do wnioskowania logicznego.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         |

## Główne ontologie i słowniki

- **RDF i RDFS (W3C)** — RDF: abstrakcyjny model grafu wiedzy oparty na trójkach podmiot–predykat–obiekt; RDFS: minimalny słownik do definiowania klas/właściwości i hierarchii (subClassOf, subPropertyOf, domain/range).
- **OWL / OWL 2 (W3C)** — język reprezentacji wiedzy do formalnego definiowania ontologii (klasy, aksjomaty, typy i inwersje właściwości, równoważność/rozłączność), przeznaczony do automatycznego wnioskowania w logice DL.
- **SKOS (W3C)** — model reprezentacji tezaurusów, klasyfikacji i kontrolowanych słowników na bazie RDF/RDFS (broader/narrower/related, kolekcje, mapowania między tezaurusami); nie definiuje dziedziczenia klasowego.
- **OWL‑Time (W3C)** — ontologia czasu w OWL 2 DL: momenty, interwały, relacje topologiczne (before/after), czasy trwania i pozycje kalendarzowo-czasowe.
- **GeoSPARQL (OGC)** — standard OGC dla geosemantyki: niewielka OWL‑ontologia „encji przestrzennych/geometrii", słownik relacji topologicznych (within/contains, touches/overlaps i in.) oraz rozszerzenia SPARQL do zapytań geo.
- **BFO i RO (OBO)** — BFO: górnopoziomowa ontologia (continuant/occurrent i in.) do uzgadniania ontologii domenowych; RO (Relations Ontology): międzydziedzinowy zestaw predykatów relacyjnych (part_of/has_part, participates_in, przyczynowe i in.).
- **PROV‑O (W3C)** — OWL‑ontologia proweniencji danych implementująca model PROV‑DM: encje, aktywności, agenci i ich relacje do wymiany i analizy informacji proweniencji.
- **Schema.org** — praktyczny słownik webowy do oznaczania danych strukturalnych na stronach (JSON‑LD/RDFa/Microdata); inicjatywa wyszukiwarek (2011) na rzecz ujednolicenia typów i właściwości w otwartej sieci.

## Główne ontologie i słowniki: oficjalne odnośniki

| Nazwa                                      | Organ / status                                                        | Oficjalna dokumentacja                                   |
|--------------------------------------------|-----------------------------------------------------------------------|----------------------------------------------------------|
| RDF 1.2 Concepts and Abstract Data Model   | W3C Working Draft (2025)                                              | Strona specyfikacji                                      |
| RDF 1.2 Schema (RDFS)                      | W3C Working Draft (2025; redakcja wersji 2014 bez zmian technicznych) | Strona specyfikacji                                      |
| DCMI Metadata Terms (Dublin Core Terms)    | DCMI Specification (2020)                                             | Strona specyfikacji                                      |
| OWL 2 Web Ontology Language                | W3C Recommendation (2012, 2nd Ed.)                                    | Przegląd/mapa drogowa specyfikacji OWL 2                 |
| SKOS Reference                             | W3C Recommendation (2009)                                             | Strona specyfikacji                                      |
| Time Ontology in OWL (OWL‑Time)            | W3C Candidate Recommendation Draft (2022)                             | Strona specyfikacji                                      |
| GeoSPARQL 1.1                              | OGC Implementation Standard                                           | Strona standardu OGC · Dokument standardu (OGC 22‑047r1) |
| Basic Formal Ontology (BFO)                | OBO Foundry (upper ontology)                                          | Oficjalna karta/dokumentacja                             |
| OBO Relations Ontology (RO)                | OBO Foundry (relations)                                               | Oficjalna karta/dokumentacja                             |
| PROV‑O: The PROV Ontology                  | W3C Recommendation (2013)                                             | Strona specyfikacji                                      |
| The Organization Ontology (ORG)            | W3C Recommendation (2014)                                             | Strona specyfikacji                                      |
| Schema.org (documentation)                 | Oficjalna dokumentacja projektu                                       | Schematy i dokumentacja                                  |
| LexInfo (ontologia leksykalno‑semantyczna) | Oficjalna strona/ontologia                                            | Oficjalna strona · OWL 3.0                               |