---
title: "Voting (decision-making) — رأی‌گیری"
source: "https://systems-analysis.info/int/Voting_(decision-making)_%E2%80%94_%D8%B1%D8%A3%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C"
wiki: "systems-analysis.info/int"
article: "Voting_(decision-making)_—_رأی‌گیری"
language: "fa"
categories:
  - "Category:Decision theory"
  - "Category:Persian"
revision_id: 8437
wiki_created_at: 2026-09-07T01:17:24Z
wiki_modified_at: 2026-09-07T01:17:24Z
downloaded_at: 2026-09-07T23:25:22Z
---

# Voting (decision-making) — رأی‌گیری

**رأی‌گیری** — یکی از مکانیزم‌های پایه‌ای تصمیم‌گیری جمعی است که از طریق آن شرکت‌کنندگان (تصمیم‌گیرندگان) ترجیحات فردی خود را نسبت به مجموعه‌ای از گزینه‌ها ابراز می‌کنند. بر اساس تجمیع این ترجیحات فردی، تصمیم مشترک و جمعی شکل می‌گیرد.

رأی‌گیری در شرایطی به کار می‌رود که:

- لازم است یک یا چند گزینه از مجموعه‌ای مشخص انتخاب شود;
- چند نفر (گروه، جمع، سازمان) در تصمیم‌گیری شرکت دارند;
- رعایت رویه‌ای که عدالت، شفافیت و مشروعیت انتخاب را تضمین کند ضرورت دارد.

## ماهیت رأی‌گیری

رأی‌گیری فرآیندی است از بیان رسمی نگرش فردی نسبت به گزینه‌های موجود. شرکت‌کنندگان در رأی‌گیری (رأی‌دهندگان، کارشناسان، اعضای گروه) نظر خود را در قالبی مشخص اعلام می‌کنند: از طریق انتخاب یک یا چند گزینه، رتبه‌بندی آن‌ها یا ارزیابی‌شان.

نتیجه رأی‌گیری با استفاده از رویه‌ای مشخص برای تجمیع آرای فردی به تصمیم جمعی تعیین می‌شود. رویه مشخص به قانون رأی‌گیری مورد استفاده بستگی دارد.

## اشکال رأی‌گیری

روش‌های متعددی برای سازماندهی رأی‌گیری وجود دارد که از نظر شیوه ابراز ترجیحات با یکدیگر تفاوت دارند:

- رأی‌گیری ساده (اکثریتی) — هر شرکت‌کننده یک گزینه را انتخاب می‌کند؛ گزینه‌ای که بیشترین آرا را کسب کند برنده می‌شود.
- رأی‌گیری تجمعی — شرکت‌کننده می‌تواند چند رأی را بین گزینه‌های مختلف توزیع کند.
- رأی‌گیری رتبه‌ای — شرکت‌کنندگان گزینه‌ها را بر اساس درجه ترجیح مرتب می‌کنند.
- رأی‌گیری با تأیید (approval voting) — شرکت‌کنندگان می‌توانند هر تعداد گزینه را تأیید کنند؛ گزینه‌ای که بیشترین تأیید را دریافت کند برنده می‌شود.
- رأی‌گیری با رد (disapproval voting) — گزینه‌هایی که اکثریت آن‌ها را رد کرده‌اند ثبت می‌شوند.

## تجمیع ترجیحات

تجمیع ترجیحات فردی در تصمیم گروهی می‌تواند با استفاده از قوانین مختلف رأی‌گیری انجام شود که هر یک دارای ویژگی‌ها، مزایا و محدودیت‌های خاص خود هستند. نمونه‌هایی از این قوانین:

- قانون اکثریت ساده;
- قانون اکثریت نسبی;
- قانون بُردا (بر اساس رتبه‌ها);
- قانون کندرسه (گزینه‌ای که در مقایسه‌های زوجی برنده می‌شود);
- قانون کوپلند، نانسی و دیگران.

انتخاب قانون رأی‌گیری نقش تعیین‌کننده‌ای در نتیجه دارد و می‌تواند با یکسان بودن ترجیحات فردی به نتایج متفاوتی منجر شود.

## مشکلات رأی‌گیری

- رویه‌های رأی‌گیری در معرض پارادوکس‌ها و تناقضات شناخته‌شده‌ای هستند که محدودیت‌های تجمیع رسمی ترجیحات را نشان می‌دهند:
- پارادوکس کندرسه — وضعیتی که در آن ترجیحات جمعی دوری (سیکلی) می‌شوند (A بر B ترجیح دارد، B بر C، اما C بر A ترجیح دارد)، علی‌رغم اینکه ترجیحات فردی گذراتر هستند.
- پارادوکس دیکتاتور رأی‌دهنده — در برخی قوانین، یکی از شرکت‌کنندگان می‌تواند عملاً نتیجه را تعیین کند.
- عدم امکان تجمیع عادلانه (قضیه اَرو) — عدم امکان ایجاد یک قانون رأی‌گیری جهانی که همزمان مجموعه‌ای از شرایط معقول را برآورده سازد (گذرایی، استقلال از گزینه‌های نامربوط، عدم تحمیل دیکتاتوری و غیره).

## نقش رأی‌گیری در نظریه تصمیم‌گیری

در چارچوب نظریه تصمیم‌گیری، رأی‌گیری به عنوان موارد زیر در نظر گرفته می‌شود:

- ابزار انتخاب جمعی که امکان رسمی‌سازی فرآیند توافق در گروه را فراهم می‌کند;
- رویه تجمیع ترجیحات که ساختار نظر جمعی را منعکس می‌کند;
- مکانیزم یافتن سازش، به‌ویژه در شرایط منافع رقیب.