---
title: "Nieoznaczoność"
source: "https://systems-analysis.info/int/Nieoznaczono%C5%9B%C4%87"
wiki: "systems-analysis.info/int"
article: "Nieoznaczoność"
language: "pl"
categories:
  - "Category:Decision theory"
  - "Category:Polish"
  - "Category:Risk management"
  - "Category:Systems analysis"
  - "Category:Systems theory"
  - "Category:Terms"
revision_id: 4914
wiki_created_at: 2026-09-06T23:41:50Z
wiki_modified_at: 2026-09-06T23:41:50Z
downloaded_at: 2026-09-07T23:05:40Z
---

# Nieoznaczoność

**Nieoznaczoność** — jest to charakterystyka stanu, w którym brak jest pełnej, dokładnej lub wiarygodnej informacji niezbędnej do podejmowania uzasadnionych decyzji lub prognozowania przyszłych zdarzeń. W analizie systemowej i zarządzaniu nieoznaczoność jest traktowana jako obiektywnie lub subiektywnie uwarunkowane ograniczenie wiedzy o bieżącym lub przyszłym stanie systemu, otoczenia zewnętrznego lub działań podmiotów.

Nieoznaczoność może przejawiać się w postaci:

- braku informacji o otoczeniu zewnętrznym;
- niemożności dokładnej oceny konsekwencji alternatywnych decyzji;
- niejednoznaczności interpretacji dostępnych danych.

Jest ona kluczowym pojęciem w takich dyscyplinach, jak analiza systemowa, teoria podejmowania decyzji, zarządzanie ryzykiem, ekonomia i inżynieria.

## Ogólna charakterystyka

Nieoznaczoność może pojawiać się w wielu sytuacjach i charakteryzuje się szeregiem losowych lub nieznanych czynników. Rozkład tych czynników:

- w jednych przypadkach jest znany z góry,
- w innych — jest nieznany lub znany jedynie częściowo.

Ponadto nieoznaczoność jest często związana z działaniami zewnętrznymi:

- ze strony przeciwnika (w planowaniu wojskowym),
- ze strony konkurenta (w sferze biznesowej).

## Klasyfikacja czynników nieoznaczoności

Jako przykład podana jest klasyfikacja czynników wpływających na stopień nieoznaczoności z pierwszej pracy z zakresu analizy systemowej poświęconej zagadnieniom planowania wojskowego (patrz schemat).

## Nieoznaczoność w systemach organizacyjno-ekonomicznych

Dość przejrzyście problem nieoznaczoności został omówiony przez Kuźmina E. A. w pracy „Nieoznaczoność w ekonomii: pojęcia i założenia". Autor wyróżnia siedem kluczowych założeń:

1.  **Miara dostępności informacji.** Nieoznaczoność jest rozpatrywana jako wskaźnik ilości i jakości dostępnej informacji.
2.  **Zmienność wyboru.** Możliwość alternatywnego wyboru, wielość wariantów rozwoju zdarzeń.
3.  **Jakość informacji.** Nieoznaczoność określa wiarygodność, kompletność, wartość, aktualność i jasność informacji.
4.  **Źródło ryzyka.** Nieoznaczoność stanowi atrybutywne (immanentne) źródło ryzyka zarządczego i ekonomicznego.
5.  **Niejednoznaczność realizacji.** Czynniki o nieznanej naturze rodzą niejednoznaczność w realizacji zdarzeń.
6.  **Ogranicznik sterowalności.** Nieoznaczoność w naturalny sposób ogranicza sterowalność i stabilność systemu organizacyjno-ekonomicznego.
7.  **Stan względem „warunków idealnych".** Odzwierciedla stopień odchylenia rzeczywistego systemu od jego hipotetycznego „idealnego" funkcjonowania.

## Zobacz też

- Analiza systemowa
- Zarządzanie ryzykiem
- Teoria podejmowania decyzji