---
title: "Głosowanie (podejmowanie decyzji)"
source: "https://systems-analysis.info/int/G%C5%82osowanie_(podejmowanie_decyzji)"
wiki: "systems-analysis.info/int"
article: "Głosowanie_(podejmowanie_decyzji)"
language: "pl"
categories:
  - "Category:Decision theory"
  - "Category:Polish"
revision_id: 2817
wiki_created_at: 2026-09-06T23:11:26Z
wiki_modified_at: 2026-09-06T23:11:26Z
downloaded_at: 2026-09-07T22:53:32Z
---

# Głosowanie (podejmowanie decyzji)

**Głosowanie** — to jeden z podstawowych mechanizmów zbiorowego podejmowania decyzji, za pomocą którego uczestnicy (osoby podejmujące decyzję) wyrażają swoje indywidualne preferencje w odniesieniu do zestawu alternatyw. Na podstawie agregacji tych indywidualnych preferencji kształtuje się ogólna, zbiorowa decyzja.

Głosowanie jest stosowane w sytuacjach, gdy:

- konieczne jest wybranie jednej lub kilku alternatyw z zadanego zbioru;
- w podejmowaniu decyzji uczestniczy kilka osób (grupa, kolektyw, organizacja);
- wymagane jest przestrzeganie procedury zapewniającej sprawiedliwość, przejrzystość i uzasadnienie wyboru.

## Istota głosowania

Głosowanie stanowi proces sformalizowanego wyrażania indywidualnego stosunku do wariantów wyboru. Uczestnicy głosowania (wyborcy, eksperci, członkowie grupy) wyrażają swoje zdanie w określonej formie: poprzez wybór jednego lub kilku wariantów, ich rangowanie lub ocenę.

Wynik głosowania jest określany za pomocą określonej procedury agregowania indywidualnych głosów w zbiorową decyzję. Konkretna procedura zależy od stosowanej reguły głosowania.

## Formy głosowania

Istnieje wiele sposobów organizacji głosowania, różniących się formą wyrażania preferencji:

- Głosowanie proste (większościowe) — każdy uczestnik wybiera jedną alternatywę; wygrywa ta, która uzyskała największą liczbę głosów.
- Głosowanie kumulatywne — uczestnik może rozdzielić kilka głosów pomiędzy różne warianty.
- Głosowanie rankingowe — uczestnicy porządkują warianty według stopnia preferencji.
- Głosowanie przez akceptację (approval voting) — uczestnicy mogą zaakceptować dowolną liczbę wariantów; wygrywa ten, który uzyskał największą akceptację.
- Głosowanie przez odrzucenie (disapproval voting) — rejestrowane są alternatywy odrzucone przez większość.

## Agregacja preferencji

Agregowanie indywidualnych preferencji w grupową decyzję może być realizowane z wykorzystaniem różnych reguł głosowania, z których każda posiada własne właściwości, zalety i ograniczenia. Przykłady takich reguł:

- reguła zwykłej większości;
- reguła względnej większości;
- reguła Bordy (oparta na rangach);
- reguła Condorceta (wariant wygrywający w porównaniach parowych);
- reguła Copelanda, Nansona i inne.

Wybór reguły głosowania ma decydujące znaczenie dla wyniku i może prowadzić do różnych rezultatów przy tych samych indywidualnych preferencjach.

## Problemy głosowania

- Procedury głosowania są podatne na szereg znanych paradoksów i sprzeczności, odzwierciedlających ograniczenia formalnej agregacji preferencji:
- Paradoks Condorceta — sytuacja, w której zbiorowe preferencje okazują się cykliczne (A jest preferowane względem B, B względem C, lecz C jest preferowane względem A), pomimo tranzytywnych indywidualnych preferencji.
- Paradoks dyktatora głosującego — przy niektórych regułach jeden z uczestników może faktycznie determinować wynik.
- Niemożliwość sprawiedliwej agregacji (twierdzenie Arrowa) — niemożność stworzenia uniwersalnej reguły głosowania spełniającej jednocześnie szereg rozsądnych warunków (tranzytywność, niezależność od postronnych alternatyw, brak narzuconej dyktatury i inne).

## Rola głosowania w teorii podejmowania decyzji

W ramach teorii podejmowania decyzji głosowanie jest rozpatrywane jako:

- narzędzie zbiorowego wyboru, umożliwiające sformalizowanie procesu uzgodnień w grupie;
- procedura agregowania preferencji, odzwierciedlająca strukturę zbiorowej opinii;
- mechanizm poszukiwania kompromisu, szczególnie w warunkach konkurujących interesów.